Informatie voor IBP-verantwoordelijken

Werk je aan informatiebeveiliging en privacy in je schoolorganisatie, dan helpt FORA je om processen, informatie en applicaties in samenhang te bekijken. Zo krijg je overzicht, kun je risico's beter duiden en maak je makkelijker afspraken over verantwoordelijkheden en maatregelen.

FORA is een gemeenschappelijk referentiemodel voor hoe processen, informatie en applicaties in een schoolorganisatie samenhangen. Op deze pagina vind je de meest logische ingangen om met FORA aan de slag te gaan als IBP-verantwoordelijke.

Waarom is FORA handig voor IBP?

Als IBP-verantwoordelijke wil je weten:

  • Waar risico's, verantwoordelijkheden en maatregelen samenkomen;
  • In welke processen, gevoelige informatie en persoonsgegevens worden gebruikt;
  • Welke applicaties daarbij een rol spelen;
  • Hoe dit aansluit op het Normenkader IBP en overige privacyverplichtingen.


FORA helpt je om die samenhang zichtbaar te maken. Daardoor kun je vraagstukken rond informatiebeveiliging en privacy niet alleen beter analyseren, maar ook beter uitleggen aan collega's, schoolleiding en bestuur.

Waarmee kan je beginnen?

Kies een vraag die past bij waar jij mee bezig bent. De opties zijn gelijkwaardig: je hoeft niet alles in volgorde te doorlopen. Je kunt bijvoorbeeld ook de volgorde van het groeipad uit het Normenkader IBP aanhouden. Voorbeeldvragen kunnen zijn:

Waar begin ik als ik eerst overzicht wil?
Gebruik processen in kaart als je vanuit de processen in de schoolorganisatie wilt kijken naar waar informatie wordt verwerkt. Het hoofdprocesmodel is hierbij het startpunt.

Bedrijfsdomein van onderwijsfuncties (primair proces) (Grouping) Onderwijs Het voorbereiden van alle direct aan het onderwijs gerelateerde activiteiten. (BusinessFunction) Onderwijsvoorbereiding Het op basis van verwachte (geprognosticeerde) en vastgestelde behoeften (semiautomatisch) samenstellen van klassikale, groepsgewijze en/of individuele roosters. Roostering kan ad-hoc worden aangepast aan omstandigheden. (BusinessProcess) Roosteren Het ontwikkelen van het door de onderwijsorganisatie aangeboden en uitgevoerde onderwijs en bijbehorende materialen. (BusinessProcess) Onderwijs ontwikkelen Het plannen en roosteren van het door de onderwijsorganisatie aangeboden onderwijs. (BusinessProcess) Plannen en roosteren Het uitvoeren van alle direct aan het onderwijs gerelateerde activiteiten. Omvat ook voorschoolse opleiding en tienercolleges. (BusinessFunction) Onderwijsuitvoering Het verzorgen van onderwijs aan leerlingen. (BusinessProcess) Onderwijs verzorgen Het organiseren en afnemen van toetsen en examens. (BusinessProcess) Toetsen Het bepalen van behaalde resultaten en opbrengsten en de onderwijskundige betekenis daarvan voor de leerling (incl. mogelijkheid voor zelfevaluatie) en/of het onderwijs zelf. (BusinessFunction) Onderwijsevaluatie Het analyseren en beoordelen van de door een leerling behaalde leerresultaten. (BusinessProcess) Beoordelen leerresultaat Het adviseren van leerlingen over passende vervolgstappen en op basis van behaalde resultaten diploma’s uitreiken. (BusinessProcess) Adviseren en diplomeren Bedrijfsdomein voor zaken die het bevoegd gezag betreffen. Het bevoegd gezag is het orgaan dat de eindverantwoordelijkheid draagt voor beslissingen die te maken hebben met de organisatie en de kwaliteit en continuïteit van het onderwijs. (Grouping) Bevoegd gezag Het ontwikkelen van een onderwijsbrede visie en het inrichten en bewaken van de onderwijsorganisatie en haar besturing. (BusinessFunction) Visie en governance Het uitvoeren van bestuurstaken. (BusinessProcess) Uitvoeren bestuurstaken Het ontwikkelen en vastleggen van de ambities en koers van de onderwijsorganisatie voor de lange termijn. (BusinessProcess) Bepalen visie Het (intern) toezicht houden op het beleid en de behaalde resultaten van het uitvoerend bestuur. De taken van intern toezichthouders bestaan onder meer uit: - het toezien op de uitvoering van de taken en de uitoefening van de bevoegdheden door het bestuur; - de naleving van de wettelijke verplichtingen en toepassing van de code voor goed bestuur; - het toezien op rechtmatige en doelmatige besteding van middelen; - het goedkeuren van de begroting, bestuursverslag en meerjarenplan. (BusinessProcess) Toezicht houden Het rapporteren naar belanghebbenden binnen en buiten het onderwijsdomein over de mate waarin de onderwijsorganisatie voldoet aan verplichtingen en afspraken. De onderwijsorganisatie legt verantwoording af aan o.a. DUO en ouders (ouder- en leerlingportaal). (BusinessFunction) Verantwoording Het afleggen van verantwoording voor het gevoerde beleid op bestuurlijk niveau (BusinessProcess) Afleggen bestuurlijke verantwoording Het bepalen van de strategische koers om de visie van de onderwijsorganisatie te realiseren en het vertalen daarvan naar meer concrete doelstellingen. (BusinessFunction) Strategie en beleid Het zorgdragen voor de kwaliteit van het onderwijs. Kwaliteitszorg omvat alle activiteiten en maatregelen waarmee het bestuur en de school de onderwijskwaliteit bewaken en verbeteren. Kwaliteitszorg is de wijze waarop de kwaliteit van het onderwijs wordt bepaald, bewaakt, geborgd, verbeterd en verantwoord. (BusinessProcess) Zorgdragen voor onderwijskwaliteit Het tot stand (doen) brengen van voorzieningen in de huisvesting. (BusinessProcess) Realiseren voorzieningen in huisvesting Het bepalen van de strategische koers om de visie van de onderwijsorganisatie te realiseren en het vertalen daarvan naar meer concrete doelstellingen. (BusinessProcess) Bepalen strategie en beleid Het organiseren van medezeggenschap conform de Wet medezeggenschap op scholen (WMS) (BusinessFunction) Medezeggenschap Het organiseren van medezeggenschap conform de Wet medezeggenschap op scholen (WMS) (BusinessProcess) Organiseren medezeggenschap Het behandelen van klachten en bezwaren van leerlingen, ouders en medewerkers. (BusinessFunction) Klachten en bezwaren Het afhandelen van bezwaren tegen door de school c.q. het bevoegd gezag genomen besluiten. (BusinessProcess) Afhandelen bezwaren Het afhandelen van klachten. (BusinessProcess) Afhandelen klachten Het waarborgen van sociale, psychische en fysieke veiligheid van leerlingen, ouders en medewerkers. (BusinessFunction) Veiligheidswaarborging Het waarborgen van fysieke, sociale en digitale veiligheid van leerlingen, ouders en medewerkers. (BusinessProcess) Waarborgen veiligheid Bedrijfsdomein voor zaken die de leiding over de school betreffen. De schoolleiding is de directie van een school of scholengemeenschap (Grouping) Schoolleiding Het vertalen van de strategie en wet- en regelgeving in meer concrete onderwijsdoelstellingen en jaarplannen. (BusinessFunction) Beleid en planning (schoolniveau) Het vertalen van de strategie en wet- en regelgeving in meer concrete onderwijsdoelstellingen en jaarplannen. (BusinessProcess) Bepalen strategie en beleid (schoolniveau) Het zorgdragen voor de kwaliteit van het onderwijs. Kwaliteitszorg omvat alle activiteiten en maatregelen waarmee het bestuur en de school de onderwijskwaliteit bewaken en verbeteren. Kwaliteitszorg is de wijze waarop de kwaliteit van het onderwijs wordt bepaald, bewaakt, geborgd, verbeterd en verantwoord. (BusinessProcess) Zorgdragen voor onderwijskwaliteit (schoolniveau) Het rapporteren naar belanghebbenden binnen en buiten de school over de mate waarin de school voldoet aan verplichtingen en afspraken. (BusinessFunction) Verantwoording (schoolniveau) Het rapporteren naar belanghebbenden binnen en buiten de school over de mate waarin de school voldoet aan verplichtingen en afspraken. (BusinessProcess) Afleggen schoolverantwoording Het organiseren van medezeggenschap op schoolniveau. (BusinessFunction) Medezeggenschap (schoolniveau) Het organiseren van medezeggenschap op schoolniveau. (BusinessProcess) Organiseren medezeggenschap (schoolniveau) Bedrijfsdomein met algemene onderdelen zoals portaal, samenwerken, klachtenfuncties. (Grouping) Algemeen Het verzorgen van (professionele) opvang voor en na schooltijden en tussen de middag. (BusinessFunction) Buiten- en tussenschoolse opvang Het verzorgen van (professionele) opvang voor en na schooltijden en tussen de middag. (BusinessProcess) Verzorgen buiten- en tussenschoolse opvang Participatie en buitenschoolse activiteiten en extracurriculaire activiteiten, waaronder: * Algemene schoolmededelingen aan ouders * Informatieavonden * Activiteitencommissie * Voorleesouders, luizenouders * Schoolopvoering (BusinessFunction) Ouderbetrokkenheid ouder - school Organiseren van de betrokkenheid van ouders bij schoolaangelegenheden. (BusinessProcess) Organiseren ouderbetrokkenheid Bedrijfsdomein voor zaken die het onderwijs ondersteunen. (Grouping) Onderwijsondersteuning Het doen instromen van leerlingen in de onderwijsorganisatie. (BusinessFunction) Instroom Het aanmelden van nieuwe leerlingen bij onderwijsinstellingen (BusinessProcess) Aanmelden De toelating van een nieuwe leerling bij een onderwijsinstelling. (BusinessProcess) Toelaten Het definitief inschrijven van een leerling bij de school en alle administratieve gegevens verwerken en bevestigen. (BusinessProcess) Inschrijven Bedrijfsdomein met preventie- en zorgfuncties. (Grouping) Leerlingbegeleiding en –zorg Het bepalen en bijstellen van de gewenste leerroute van een onderwijsdeelnemer binnen een onderwijsorganisatie en over de grenzen van onderwijsorganisaties heen. * Het onderzoeken van stimulerende en belemmerende factoren voor een leerling; * Bepalen onderwijs- en begeleidingsbehoefte; * Onderwijsondersteuning op maat; * Ontwikkelingsperspectief en extra begeleiding. Dit valt onder de extra ondersteuning die door een school / samenwerkingsverband wordt geboden. (BusinessFunction) Organisatie passend onderwijs Het bepalen van ondersteuningsplan, -profiel en-arrangementen van het samenwerkingsverband / de school. (BusinessProcess) Bepalen ondersteuningsaanbod Het uitvoeren van de benodigde en gewenste mate van ondersteuning van een leerling(en). (BusinessProcess) Uitvoeren ondersteuning Het vaststellen van de benodigde en gewenste mate van ondersteuning van een leerling. (BusinessProcess) Bepalen ondersteuningsbehoefte Het begeleiden van de ontwikkeling van leerlingen. Dit valt onder de basisondersteuning die een school biedt. (BusinessFunction) Leerlingbegeleiding Het op individuele basis en/of in groepsverband begeleiden van leerlingen. (BusinessProcess) Begeleiden leerlingen Het voorkomen en afhandelen van schoolverzuim. (BusinessProcess) Voorkomen en afhandelen verzuim Het begeleiden van onderwijsdeelnemers gedurende hun onderwijsloopbaan, signaleren van extra zorgbehoeften (preventief en remediërend). Wordt overwegend door interne medewerkers uitgevoerd, die specifieke zorgtaken door externe specialisten kunnen laten uitvoeren. (BusinessFunction) Zorgbegeleiding en -coördinatie Het coördineren van de zorg en ondersteuning voor leerlingen met extra hulpbehoeften. (BusinessProcess) Coördineren zorgbegeleiding Bedrijfsdomein voor bedrijfsvoeringsfuncties (Grouping) Bedrijfsvoering Het ervoor zorgdragen dat er competente medewerkers beschikbaar zijn voor de uitvoering van bedrijfsprocessen. (BusinessFunction) Personeel en organisatie Het ervoor zorgen dat de onderwijsorganisatie zich houdt aan wet- en regelgeving. (BusinessFunction) Juridische zaken Het gezamenlijk inkopen van middelen en het bewaken van de afspraken hierover met de leverancier. (BusinessFunction) Inkoop en contractbeheer Het beschikbaar maken van financiële middelen voor (onderdelen van) de onderwijsorganisatie. (BusinessFunction) Financieel beheer en bekostiging Het ervoor zorgdragen dat de onderwijsorganisatie zich op de juiste wijze uit naar interne en externe partijen. (BusinessFunction) PR en communicatie Het zorgdragen voor de faciliteiten van de organisatie. (BusinessFunction) Facilitair beheer Het ervoor zorgen dat de informatiebehoeften die vanuit verschillende werk- en bedrijfsprocessen van de instelling ontstaan worden vertaald in informatievoorziening. (BusinessFunction) Informatiemanagement Het inrichten, beheren en ondersteunen van (toepassingen van) informatie- en communicatietechnologie. (BusinessFunction) ICT-ondersteuning Het organiseren van informatiebeveiliging en het beschermen van persoonsgegevens van leerlingen, ouders en medewerkers. (BusinessFunction) Informatiebeveiliging en privacy Bedrijfsdomein voor zaken die het onderwijs ondersteunen. (Grouping) Onderwijsondersteuning Het doen uitstromen van leerlingen uit de onderwijsorganisatie. (BusinessFunction) Uitstroom Leerlingen tijdelijk schorsen of definitief van school verwijderen. (BusinessProcess) Schorsen en verwijderen Het uitschrijven van een leerling van de onderwijsinstelling. (BusinessProcess) Uitschrijven Bedrijfsdomein met algemene onderdelen zoals portaal, samenwerken, klachtenfuncties. (Grouping) Algemeen Het ervoor zorgen dat applicaties goed toegankelijk zijn op verschillende type devices. Hierbij moet rekening gehouden worden met mensen met een auditieve of visuele beperking. (BusinessFunction) Realisatie en onderhoud van digitale toegankelijkheid Uitwisseling van berichten en/of documenten met collega's binnen en buiten de eigen onderwijsorganisatie, leveranciers en andere interne en externe partijen. (BusinessFunction) Samenwerken en communiceren medewerkers en extern Bedrijfsdomein voor zaken die het onderwijs ondersteunen. (Grouping) Onderwijsondersteuning Het faciliteren van communicatie met leerlingen in het kader van het onderwijs dat zij op school volgen en de zorg en begeleiding die zij op school ontvangen. (BusinessFunction) Facilitering leerlingcommunicatie Communiceren met leerlingen over school- of onderwijsgerelateerde zaken. (BusinessProcess) Communiceren met leerlingen Het faciliteren van communicatie met ouders/verzorgers in het kader van onderwijs, preventie en zorg. (BusinessFunction) Facilitering oudercommunicatie Communiceren met ouders over school- of onderwijsgerelateerde zaken. (BusinessProcess) Communiceren met ouders Deze svg is op 09-04-2026 11:32:27 CEST gegenereerd door ArchiMedes™ © 2016-2026 ArchiXL. ArchiMedes 09-04-2026 11:32:27 CEST




   
   
   
   

   
   

   
   
   

   
   

Dit model geeft een totaaloverzicht van de hoofdprocessen binnen een schoolorganisatie. Vanuit hier kun je doorklikken naar onderliggende processen en gerelateerde informatie.

Waar wordt informatie gebruikt?
Gebruik Informatie in kaart als je wilt weten welke informatie in processen worden gebruikt, welke informatie bij elkaar hoort en welke eisen jouw organisatie heeft vastgesteld voor beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid.

In welke systemen wordt deze informatie verwerkt?
Breng je applicatielandschap in kaart en stel een Register van verwerkingsactiviteiten op als je wilt weten in welke systemen informatie wordt verwerkt en welke applicaties een rol spelen in je schoolorganisatie.

Stappenplan voor een eerste analyse

Wil je als IBP-verantwoordelijke een eerste overzicht van je informatie-architectuur maken, houd het dan klein en concreet. Je hoeft niet meteen alle processen binnen de organisatie in kaart te brengen, je kunt met één proces beginnen. Je hoeft dit niet alleen te doen. Je kunt al vrij snel de hulp van de collega's inschakelen die betrokken zijn bij dit proces.

1. Kies één onderwerp
Begin met een herkenbaar proces, bijvoorbeeld in- en uitstroom personeel in- en uitstroom personeel, verzuimcoördinatie of examinering in het voortgezet onderwijs. Zo voorkom je dat je te veel tegelijk wilt uitzoeken.

2. Bepaal waar dit proces speelt in de organisatie
Gebruik hiervoor het hoofdprocesmodel. Zoek het procesgebied of domein dat het best past bij jouw vraag en kijk of je het kunt vertalen naar je eigen organisatie.

3. Kijk welke informatie hierbij hoort
Bekijk welke informatie in dit proces of domein wordt gebruikt. Dat kan door in een procesmodel naar de informatieweergave te gaan of via Informatie in kaart.

4. Breng systemen en verwerkingen in beeld
Kijk welke applicaties, registraties of verwerkingen bij deze informatie horen. Zo zie je sneller waar gegevens worden vastgelegd, gebruikt of uitgewisseld.

5. Controleer welke eisen relevant zijn
Controleer welke eisen of maatregelen relevant zijn vanuit het Normenkader IBP. Denk hierbij aan afspraken over beschikbaarheid, integriteit, vertrouwelijkheid en privacy.

6. Bespreek het overzicht met collega's
Loop het overzicht door met collega's die inhoudelijk of functioneel betrokken zijn. Zo controleer je of het beeld klopt, waar nog informatie ontbreekt en welke acties nodig zijn. Je kunt hier ook ook vastleggen welke rollen en verantwoordelijkheden er zijn.

Vervolgstappen

Vanuit een eerste analyse kun je verschillende kanten op. Kies bij voorkeur eerst één vervolgstap.

  • Werk processen verder uit, bijvoorbeeld voor verzuim of examinering.
  • Breng applicaties en referentiecomponenten verder in kaart.
  • Leg verantwoordelijkheden en maatregelen vast.


Praktijkvoorbeeld: start bij leerlinggegevens

Een veelvoorkomende vraag is: waar slaan we leerlinggegevens op, in welke processen gebruiken we die en hoe bepalen we of dat veilig gebeurt?

Met FORA kun je dan:

  • in het hoofdprocesmodel zien in welke processen leerlinggegevens een rol spelen;
  • vanuit die processen doorklikken naar de gebruikte informatie;
  • de gebruikte applicaties en referentiecomponenten in kaart brengen.


Zo ontstaat stap voor stap een overzicht van risico's, verantwoordelijkheden en mogelijke verbeteracties.

Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 7 apr 2026 om 10:21.