Modelleertaal en -tooling

Modelleren in Archi

Wil je met de FORA verder werken in je eigen modelleeromgeving? Op deze pagina vind je hoe je de FORA als AMEFF-bestand downloadt, importeert in Archi en gebruikt als vertrekpunt voor je eigen modellen.

De FORA is beschikbaar als downloadbestand voor gebruik in Archi en andere modelleertools die het ArchiMate Open Exchange File Format ondersteunen.

Waar wil je mee beginnen?

Download de FORA als je het modelbestand wilt ophalen.
Importeer de FORA in Archi als je direct aan de slag wilt.
Bekijk FORA-views als je wilt weten hoe de structuur van het model is opgebouwd.
Importeer een nieuwe versie als je de FORA wilt bijwerken in een bestaand model.

Modelleren met ArchiMate en Archi

De modelleertaal die gebruikt wordt voor de FORA is ArchiMate. Een gratis tool om met deze modellen te werken is Archi. Dat is ook de tool die door het Serviceteam FORA wordt gebruikt.

Op de FORA Wiki vind je referentie- en werkmodellen, begrippenlijsten en aanvullende documenten waarmee je processen, activiteiten en ondersteunende ict-middelen binnen je eigen school in kaart kunt brengen en verder kunt uitwerken. Voor organisaties die zelf met ArchiMate willen modelleren, is de volledige FORA ook beschikbaar als downloadbestand. Daarmee kun je de beschreven FORA-architectuurelementen, relaties en views in een modelleeromgeving importeren.

Voor meer informatie over ArchiMate zie:

Formaat en tools

Het downloadbestand van de FORA wordt gepubliceerd in het ArchiMate Open Exchange File Format (AMEFF). De FORA maakt gebruik van ArchiMate versie 3.1. Let er dus op dat de architectuurtool die je gebruikt deze versie ondersteunt.

De volgende tools ondersteunen het AMEFF-uitwisselformaat:

Door het Serviceteam FORA wordt gebruik gemaakt van Archi (Open Source). Dat is gratis beschikbaar, breed bruikbaar en maakt uitwisseling en kennisdeling binnen de FORA-werkgroep eenvoudiger.

Archi installeren

Archi is gratis te downloaden via Download – Archi. Daar staat ook beschreven hoe je Archi installeert. Zie ook de Archi User Guide.

Tip: wil je Archi eerst leren kennen, bekijk dan Getting to know Archi.

Klik in het downloadscherm op de optie “Windows 64-bit Installer” voor gebruik op een Windows-platform. Voor Apple kies je de optie “MacOS”. Dit is meestal de eenvoudigste manier om Archi te installeren.

Heb je niet voldoende rechten om de installer te gebruiken, dan kun je de Portable Zip downloaden en lokaal uitpakken in een geschikte map. Voor andere besturingssystemen kies je de bijbehorende optie.

Klik in het volgende scherm onderaan op “Continue to download” en open het bestand zodra de download is voltooid.

Hierna start de installatie van Archi.

Download de FORA

Hier kun je de FORA als AMEFF-bestand downloaden.

Disclaimer

Het Serviceteam FORA stelt de FORA beschikbaar “as is”. De download bevat gegevens zoals die op een peildatum aanwezig zijn. De FORA wordt op onderdelen bijgesteld en verder ontwikkeld. Daardoor veranderen ook nieuw beschikbaar gestelde AMEFF-bestanden.

Nieuwe versies van de ArchiMate-download worden vermeld in de werkgroep, de FORA Yammer-groep en op de FORA Wiki zelf.

Je bent zelf verantwoordelijk voor de manier waarop je gegevens uit nieuwe downloadbestanden gebruikt.

Import FORA-architectuurmodel in Archi

De import van een FORA-downloadbestand in Archi kan via de volgende acties:

Kies in het menu File > Import > Model From Open Exchange File…
Dubbelklik in de downloadmap op het exportbestand met de naam FORA.xml

Het model wordt daarna geladen en kan direct worden bekeken.

Het downloadbestand kan ook worden samengevoegd met een bestaand model in Archi. Dat kan bijvoorbeeld een eerdere versie van de FORA zijn, waaraan al architectuurelementen voor de eigen onderwijsinstelling zijn toegevoegd. Kies in dat geval bij het importeren voor Another Model Into Selected Model…. Het downloadbestand wordt dan samengevoegd met het geselecteerde model.

FORA views

In een downloadbestand van de FORA staat in het venster Models onderin bij het FORA-model de submap Views. In deze map vind je dezelfde FORA-views die ook op de FORA Wiki beschikbaar zijn onder “werkgroep / alle views”.

Daaronder vallen onder meer:

Analyse
Applicaties
Atlas informatiemodellen
Bedrijfsprocessen
Doelen en standaarden
Wet- en regelgeving

In Archi kun je een FORA-view kopiëren en gebruiken als basis voor een eigen view.

Afsluiten Archi

Bij het afsluiten van Archi kun je het model lokaal opslaan als ArchiMate-model met de extensie .archimate. Zo kun je het de volgende keer direct weer openen door te dubbelklikken op het .archimate-bestand of via File > Open.

Let op: vergeet je het model lokaal op te slaan, dan moet het opnieuw worden geïmporteerd.

Importeren nieuwe versie van de FORA

Op sommige momenten wordt een nieuwe versie van de FORA gepubliceerd met nieuwe en aangepaste architectuurelementen en views. Wil je die wijzigingen in je eigen model verwerken, dan kun je de nieuwe FORA importeren in een bestaand Archi-model.

Voer daarvoor de volgende stappen uit:

Download de nieuwe versie van de FORA.
Importeer het FORA-architectuurmodel in Archi.
Sla het ArchiMate-model op als .archimate-bestand.
Selecteer in Archi je eigen model.
Kies in het menu File > Import > Another Model Into Selected Model…
Stel bij het importeren het volgende in:
- vink aan: Update existing objects and folders
- vink uit: Update model information and top-folders
- vink aan: Show Status Dialog af importing

Na de import zie je in Archi dubbele FORA-submappen onder hoofdmappen, zoals Business, Application en Views. Daarin zitten:

elementen die niet (meer) in de FORA zitten, zoals:
- eigen elementen of views
- uit de FORA verwijderde elementen of views
gesynchroniseerde en nieuw toegevoegde FORA-elementen en views, waarbij wijzigingen op bestaande FORA-elementen en views zijn doorgevoerd

Let op: eigen wijzigingen aan FORA-elementen of views, zoals eigen properties of waarden, kunnen verdwijnen of worden overschreven.

Stappenplan: zelf aan de slag met FORA in Archi

Wil je de FORA gebruiken als basis voor je eigen architectuurmodel, houd het dan eenvoudig en werk in een vaste volgorde.

1. Installeer Archi en download de FORA
Begin met het installeren van Archi en download daarna het actuele FORA-bestand in AMEFF-formaat.

2. Importeer het FORA-model
Importeer het bestand in Archi via File > Import > Model From Open Exchange File…. Zo krijg je alle architectuurelementen, relaties en views uit de FORA beschikbaar in je eigen modelleeromgeving.

3. Verken eerst de views
Bekijk eerst hoe de FORA is opgebouwd. Gebruik daarvoor de map Views en kijk welke modellen relevant zijn voor jouw vraag, bijvoorbeeld bij processen, applicaties of informatiemodellen.

4. Kopieer een view als vertrekpunt
Maak niet meteen alles zelf opnieuw. Kopieer een bestaande FORA-view en gebruik die als basis voor een eigen view die past bij jouw schoolorganisatie.

5. Sla je model lokaal op
Sla het model op als .archimate-bestand, zodat je verder kunt werken zonder opnieuw te hoeven importeren.

6. Zorgvuldig bijwerken bij een nieuwe versie
Wil je later een nieuwe FORA-versie in je eigen model opnemen, importeer die dan in je bestaande model met de juiste importinstellingen. Let er daarbij op dat eigen wijzigingen aan FORA-elementen en views overschreven kunnen worden.