Processen in kaart

Met FORA breng je de processen van je schoolorganisatie gestructureerd in kaart. De FORA beschrijft hoofdprocessen en onderliggende processen op een generieke manier, zodat je die kunt gebruiken als vertrekpunt voor je eigen situatie.

We leggen hier uit hoe je met FORA processen kunt verkennen, uitwerken en toepassen in je eigen schoolorganisatie.

Hoe helpt FORA je om processen in kaart te brengen?

Processen in kaart brengen begint meestal met een praktische vraag. Denk aan verzuim, inschrijving, examinering of personeelsinstroom. Je wilt dan eerst weten in welk deel van de schoolorganisatie dit speelt en welke processen daarbij horen.

FORA helpt je om daarbij van overzicht naar detail te werken. Je begint bij de hoofdprocessen van de schoolorganisatie en zoomt daarna in op de processen die voor jouw vraag relevant zijn. Zo hoef je niet alles tegelijk uit te werken en kun je stap voor stap een bruikbaar overzicht opbouwen.

Eerste analyse: hoofdprocessen in beeld

Het hoofdprocesmodel is daarvoor het beste startpunt. Dit model laat de hoofdprocessen van de schoolorganisatie in één overzicht zien.

De hoofdprocessen zijn gegroepeerd in domeinen, elk met een eigen kleur. Die domeinen geven verantwoordelijkheidsgebieden binnen de schoolorganisatie weer en helpen je om snel te zien waar een proces thuishoort.

Bedrijfsdomein van onderwijsfuncties (primair proces) (Grouping) Onderwijs Het voorbereiden van alle direct aan het onderwijs gerelateerde activiteiten. (BusinessFunction) Onderwijsvoorbereiding Het op basis van verwachte (geprognosticeerde) en vastgestelde behoeften (semiautomatisch) samenstellen van klassikale, groepsgewijze en/of individuele roosters. Roostering kan ad-hoc worden aangepast aan omstandigheden. (BusinessProcess) Roosteren Het ontwikkelen van het door de onderwijsorganisatie aangeboden en uitgevoerde onderwijs en bijbehorende materialen. (BusinessProcess) Onderwijs ontwikkelen Het plannen en roosteren van het door de onderwijsorganisatie aangeboden onderwijs. (BusinessProcess) Plannen en roosteren Het uitvoeren van alle direct aan het onderwijs gerelateerde activiteiten. Omvat ook voorschoolse opleiding en tienercolleges. (BusinessFunction) Onderwijsuitvoering Het verzorgen van onderwijs aan leerlingen. (BusinessProcess) Onderwijs verzorgen Het organiseren en afnemen van toetsen en examens. (BusinessProcess) Toetsen Het bepalen van behaalde resultaten en opbrengsten en de onderwijskundige betekenis daarvan voor de leerling (incl. mogelijkheid voor zelfevaluatie) en/of het onderwijs zelf. (BusinessFunction) Onderwijsevaluatie Het analyseren en beoordelen van de door een leerling behaalde leerresultaten. (BusinessProcess) Beoordelen leerresultaat Het adviseren van leerlingen over passende vervolgstappen en op basis van behaalde resultaten diploma’s uitreiken. (BusinessProcess) Adviseren en diplomeren Bedrijfsdomein voor zaken die het bevoegd gezag betreffen. Het bevoegd gezag is het orgaan dat de eindverantwoordelijkheid draagt voor beslissingen die te maken hebben met de organisatie en de kwaliteit en continuïteit van het onderwijs. (Grouping) Bevoegd gezag Het ontwikkelen van een onderwijsbrede visie en het inrichten en bewaken van de onderwijsorganisatie en haar besturing. (BusinessFunction) Visie en governance Het uitvoeren van bestuurstaken. (BusinessProcess) Uitvoeren bestuurstaken Het ontwikkelen en vastleggen van de ambities en koers van de onderwijsorganisatie voor de lange termijn. (BusinessProcess) Bepalen visie Het (intern) toezicht houden op het beleid en de behaalde resultaten van het uitvoerend bestuur. De taken van intern toezichthouders bestaan onder meer uit: - het toezien op de uitvoering van de taken en de uitoefening van de bevoegdheden door het bestuur; - de naleving van de wettelijke verplichtingen en toepassing van de code voor goed bestuur; - het toezien op rechtmatige en doelmatige besteding van middelen; - het goedkeuren van de begroting, bestuursverslag en meerjarenplan. (BusinessProcess) Toezicht houden Het rapporteren naar belanghebbenden binnen en buiten het onderwijsdomein over de mate waarin de onderwijsorganisatie voldoet aan verplichtingen en afspraken. De onderwijsorganisatie legt verantwoording af aan o.a. DUO en ouders (ouder- en leerlingportaal). (BusinessFunction) Verantwoording Het afleggen van verantwoording voor het gevoerde beleid op bestuurlijk niveau (BusinessProcess) Afleggen bestuurlijke verantwoording Het bepalen van de strategische koers om de visie van de onderwijsorganisatie te realiseren en het vertalen daarvan naar meer concrete doelstellingen. (BusinessFunction) Strategie en beleid Het zorgdragen voor de kwaliteit van het onderwijs. Kwaliteitszorg omvat alle activiteiten en maatregelen waarmee het bestuur en de school de onderwijskwaliteit bewaken en verbeteren. Kwaliteitszorg is de wijze waarop de kwaliteit van het onderwijs wordt bepaald, bewaakt, geborgd, verbeterd en verantwoord. (BusinessProcess) Zorgdragen voor onderwijskwaliteit Het tot stand (doen) brengen van voorzieningen in de huisvesting. (BusinessProcess) Realiseren voorzieningen in huisvesting Het bepalen van de strategische koers om de visie van de onderwijsorganisatie te realiseren en het vertalen daarvan naar meer concrete doelstellingen. (BusinessProcess) Bepalen strategie en beleid Het organiseren van medezeggenschap conform de Wet medezeggenschap op scholen (WMS) (BusinessFunction) Medezeggenschap Het organiseren van medezeggenschap conform de Wet medezeggenschap op scholen (WMS) (BusinessProcess) Organiseren medezeggenschap Het behandelen van klachten en bezwaren van leerlingen, ouders en medewerkers. (BusinessFunction) Klachten en bezwaren Het afhandelen van bezwaren tegen door de school c.q. het bevoegd gezag genomen besluiten. (BusinessProcess) Afhandelen bezwaren Het afhandelen van klachten. (BusinessProcess) Afhandelen klachten Het waarborgen van sociale, psychische en fysieke veiligheid van leerlingen, ouders en medewerkers. (BusinessFunction) Veiligheidswaarborging Het waarborgen van fysieke, sociale en digitale veiligheid van leerlingen, ouders en medewerkers. (BusinessProcess) Waarborgen veiligheid Bedrijfsdomein voor zaken die de leiding over de school betreffen. De schoolleiding is de directie van een school of scholengemeenschap (Grouping) Schoolleiding Het vertalen van de strategie en wet- en regelgeving in meer concrete onderwijsdoelstellingen en jaarplannen. (BusinessFunction) Beleid en planning (schoolniveau) Het vertalen van de strategie en wet- en regelgeving in meer concrete onderwijsdoelstellingen en jaarplannen. (BusinessProcess) Bepalen strategie en beleid (schoolniveau) Het zorgdragen voor de kwaliteit van het onderwijs. Kwaliteitszorg omvat alle activiteiten en maatregelen waarmee het bestuur en de school de onderwijskwaliteit bewaken en verbeteren. Kwaliteitszorg is de wijze waarop de kwaliteit van het onderwijs wordt bepaald, bewaakt, geborgd, verbeterd en verantwoord. (BusinessProcess) Zorgdragen voor onderwijskwaliteit (schoolniveau) Het rapporteren naar belanghebbenden binnen en buiten de school over de mate waarin de school voldoet aan verplichtingen en afspraken. (BusinessFunction) Verantwoording (schoolniveau) Het rapporteren naar belanghebbenden binnen en buiten de school over de mate waarin de school voldoet aan verplichtingen en afspraken. (BusinessProcess) Afleggen schoolverantwoording Het organiseren van medezeggenschap op schoolniveau. (BusinessFunction) Medezeggenschap (schoolniveau) Het organiseren van medezeggenschap op schoolniveau. (BusinessProcess) Organiseren medezeggenschap (schoolniveau) Bedrijfsdomein met algemene onderdelen zoals portaal, samenwerken, klachtenfuncties. (Grouping) Algemeen Het verzorgen van (professionele) opvang voor en na schooltijden en tussen de middag. (BusinessFunction) Buiten- en tussenschoolse opvang Het verzorgen van (professionele) opvang voor en na schooltijden en tussen de middag. (BusinessProcess) Verzorgen buiten- en tussenschoolse opvang Participatie en buitenschoolse activiteiten en extracurriculaire activiteiten, waaronder: * Algemene schoolmededelingen aan ouders * Informatieavonden * Activiteitencommissie * Voorleesouders, luizenouders * Schoolopvoering (BusinessFunction) Ouderbetrokkenheid ouder - school Organiseren van de betrokkenheid van ouders bij schoolaangelegenheden. (BusinessProcess) Organiseren ouderbetrokkenheid Bedrijfsdomein voor zaken die het onderwijs ondersteunen. (Grouping) Onderwijsondersteuning Het doen instromen van leerlingen in de onderwijsorganisatie. (BusinessFunction) Instroom Het aanmelden van nieuwe leerlingen bij onderwijsinstellingen (BusinessProcess) Aanmelden De toelating van een nieuwe leerling bij een onderwijsinstelling. (BusinessProcess) Toelaten Het definitief inschrijven van een leerling bij de school en alle administratieve gegevens verwerken en bevestigen. (BusinessProcess) Inschrijven Bedrijfsdomein met preventie- en zorgfuncties. (Grouping) Leerlingbegeleiding en –zorg Het bepalen en bijstellen van de gewenste leerroute van een onderwijsdeelnemer binnen een onderwijsorganisatie en over de grenzen van onderwijsorganisaties heen. * Het onderzoeken van stimulerende en belemmerende factoren voor een leerling; * Bepalen onderwijs- en begeleidingsbehoefte; * Onderwijsondersteuning op maat; * Ontwikkelingsperspectief en extra begeleiding. Dit valt onder de extra ondersteuning die door een school / samenwerkingsverband wordt geboden. (BusinessFunction) Organisatie passend onderwijs Het bepalen van ondersteuningsplan, -profiel en-arrangementen van het samenwerkingsverband / de school. (BusinessProcess) Bepalen ondersteuningsaanbod Het uitvoeren van de benodigde en gewenste mate van ondersteuning van een leerling(en). (BusinessProcess) Uitvoeren ondersteuning Het vaststellen van de benodigde en gewenste mate van ondersteuning van een leerling. (BusinessProcess) Bepalen ondersteuningsbehoefte Het begeleiden van de ontwikkeling van leerlingen. Dit valt onder de basisondersteuning die een school biedt. (BusinessFunction) Leerlingbegeleiding Het op individuele basis en/of in groepsverband begeleiden van leerlingen. (BusinessProcess) Begeleiden leerlingen Het voorkomen en afhandelen van schoolverzuim. (BusinessProcess) Voorkomen en afhandelen verzuim Het begeleiden van onderwijsdeelnemers gedurende hun onderwijsloopbaan, signaleren van extra zorgbehoeften (preventief en remediërend). Wordt overwegend door interne medewerkers uitgevoerd, die specifieke zorgtaken door externe specialisten kunnen laten uitvoeren. (BusinessFunction) Zorgbegeleiding en -coördinatie Het coördineren van de zorg en ondersteuning voor leerlingen met extra hulpbehoeften. (BusinessProcess) Coördineren zorgbegeleiding Bedrijfsdomein voor bedrijfsvoeringsfuncties (Grouping) Bedrijfsvoering Het ervoor zorgdragen dat er competente medewerkers beschikbaar zijn voor de uitvoering van bedrijfsprocessen. (BusinessFunction) Personeel en organisatie Het ervoor zorgen dat de onderwijsorganisatie zich houdt aan wet- en regelgeving. (BusinessFunction) Juridische zaken Het gezamenlijk inkopen van middelen en het bewaken van de afspraken hierover met de leverancier. (BusinessFunction) Inkoop en contractbeheer Het beschikbaar maken van financiële middelen voor (onderdelen van) de onderwijsorganisatie. (BusinessFunction) Financieel beheer en bekostiging Het ervoor zorgdragen dat de onderwijsorganisatie zich op de juiste wijze uit naar interne en externe partijen. (BusinessFunction) PR en communicatie Het zorgdragen voor de faciliteiten van de organisatie. (BusinessFunction) Facilitair beheer Het ervoor zorgen dat de informatiebehoeften die vanuit verschillende werk- en bedrijfsprocessen van de instelling ontstaan worden vertaald in informatievoorziening. (BusinessFunction) Informatiemanagement Het inrichten, beheren en ondersteunen van (toepassingen van) informatie- en communicatietechnologie. (BusinessFunction) ICT-ondersteuning Het organiseren van informatiebeveiliging en het beschermen van persoonsgegevens van leerlingen, ouders en medewerkers. (BusinessFunction) Informatiebeveiliging en privacy Bedrijfsdomein voor zaken die het onderwijs ondersteunen. (Grouping) Onderwijsondersteuning Het doen uitstromen van leerlingen uit de onderwijsorganisatie. (BusinessFunction) Uitstroom Leerlingen tijdelijk schorsen of definitief van school verwijderen. (BusinessProcess) Schorsen en verwijderen Het uitschrijven van een leerling van de onderwijsinstelling. (BusinessProcess) Uitschrijven Bedrijfsdomein met algemene onderdelen zoals portaal, samenwerken, klachtenfuncties. (Grouping) Algemeen Het ervoor zorgen dat applicaties goed toegankelijk zijn op verschillende type devices. Hierbij moet rekening gehouden worden met mensen met een auditieve of visuele beperking. (BusinessFunction) Realisatie en onderhoud van digitale toegankelijkheid Uitwisseling van berichten en/of documenten met collega's binnen en buiten de eigen onderwijsorganisatie, leveranciers en andere interne en externe partijen. (BusinessFunction) Samenwerken en communiceren medewerkers en extern Bedrijfsdomein voor zaken die het onderwijs ondersteunen. (Grouping) Onderwijsondersteuning Het faciliteren van communicatie met leerlingen in het kader van het onderwijs dat zij op school volgen en de zorg en begeleiding die zij op school ontvangen. (BusinessFunction) Facilitering leerlingcommunicatie Communiceren met leerlingen over school- of onderwijsgerelateerde zaken. (BusinessProcess) Communiceren met leerlingen Het faciliteren van communicatie met ouders/verzorgers in het kader van onderwijs, preventie en zorg. (BusinessFunction) Facilitering oudercommunicatie Communiceren met ouders over school- of onderwijsgerelateerde zaken. (BusinessProcess) Communiceren met ouders Deze svg is op 09-04-2026 11:32:27 CEST gegenereerd door ArchiMedes™ © 2016-2026 ArchiXL. ArchiMedes 09-04-2026 11:32:27 CEST




   
   
   
   

   
   

   
   
   

   
   

Dit overzicht helpt je om eerst de grote lijn te zien, voordat je verder inzoomt op een specifiek onderwerp.

Domeinen als oriëntatie

SchoolleidingBevoegd gezagOnderwijsOnderwijsondersteuningLeerlingbegeleiding en -zorgBedrijfsvoeringAlgemeen

De domeinen helpen je om processen te plaatsen binnen de schoolorganisatie. Zo zie je sneller of een vraagstuk vooral speelt in onderwijs, onderwijsondersteuning, leerlingbegeleiding en -zorg of bedrijfsvoering. De betekenis van de kleuren zie je terug in het bekende FORA-huisje.

Verdieping: inzoomen op processen

Vanuit het hoofdprocesmodel kun je per gebied doorklikken naar de onderliggende processen. Zo zie je per hoofdproces welke processen daaronder vallen en hoe een onderwerp verder is uitgewerkt.

Voor sommige onderwerpen is de FORA verder uitgewerkt tot werkprocessen en processtappen, zoals aanmelding en inschrijving, verzuimcoördinatie, toetsen en examineren en instroom personeel.

Hoe doe je dit in de praktijk?

Gebruik de procesmodellen als vertrekpunt voor je eigen schoolorganisatie. Je kunt processen overnemen, aanpassen, samenvoegen of splitsen, afhankelijk van hoe je organisatie werkt. FORA schrijft niet voor hoe het moet; het helpt je om snel een bruikbaar overzicht te maken.

Met zo'n overzicht kun je processen afbakenen, proceseigenaarschap bespreken, koppelingen leggen met informatie en applicaties en bepalen waar verdere uitwerking nodig is.

Stappenplan om met een proces aan de slag te gaan

Wil je processen in je schoolorganisatie in kaart brengen, dan hoef je niet alles ineens uit te werken. Begin klein: kies een vraagstuk, gebruik de FORA als vertrekpunt en werk van daaruit verder.

1. Kies een proces als startpunt
Begin bij het hoofdprocesmodel en bepaal welk hoofdproces voor jouw vraagstuk relevant is.

2. Kijk welke processen hieronder vallen
Klik vanuit het hoofdproces door naar de onderliggende processen. Zo zie je hoe het gekozen onderwerp in de FORA is uitgewerkt.

3. Kies wat voor jouw organisatie relevant is
Kijk per proces of je het wilt overnemen, aanpassen, verder uitwerken of voorlopig niet meenemen. Zo maak je snel zichtbaar welke onderdelen bruikbaar zijn voor jouw schoolorganisatie.

4. Maak het passend voor je eigen situatie
Gebruik de FORA niet als blauwdruk, maar als vertrekpunt. Je kunt processen hernoemen, samenvoegen, splitsen of aanvullen, afhankelijk van hoe je organisatie werkt.

5. Bespreek het overzicht met collega's
Loop de gekozen processen door met collega's die bij het onderwerp betrokken zijn. Zo controleer je of het overzicht herkenbaar is en of er onderdelen ontbreken. Dit is vaak ook het moment om af te spreken wie eigenaar is van een proces, wie waarvoor verantwoordelijk is en welke onderdelen verder uitgewerkt moeten worden.

6. Kies een logische vervolgstap
Vanuit een procesoverzicht kun je verschillende kanten op. Kies één vervolgstap die past bij je vraag. Je kunt bijvoorbeeld verdergaan met:

Applicaties om te zien welke systemen deze processen ondersteunen;
Informatie om te bekijken welke gegevens in deze processen worden gebruikt;
Proceseigenaarschap om verantwoordelijkheden verder uit te werken.
Je kunt er ook voor kiezen om een proces verder uit te werken tot op werkproces- of stapniveau.

Kies bij voorkeur eerst één richting. Zo blijft het overzichtelijk en houd je de drempel laag.

Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 9 mrt 2026 om 15:57.